زاج سفید که به نام علمی "آلوم پتاسیم" یا "سولفات آلومینیوم پتاسیم" شناخته می‌شود، ترکیبی معدنی با فرمول شیمیایی KAl(SO4)2·12H2O است. این ماده به صورت بلورهای شفاف یا پودر سفید رنگ یافت می‌شود و از دیرباز در صنایع و طب سنتی کاربرد داشته است. نام‌های دیگر زاج سفید شامل آلوم، زاغ، زاک، ضمه، زمه، و سولفات آلومینیوم است. در زبان‌های محلی و دیگر زبان‌ها، نام‌های مختلفی مثل شیب (ارمنی)، زی (ترکی)، زمه (مشهدی) نیز دارد.

مصارف و کاربردهای زاج سفید

• تصفیه آب: برای لخته‌سازی ذرات معلق و شفافی آب استفاده می‌شود.

• پزشکی: به صورت موضعی برای درمان برفک دهان، گلودرد، خونریزی‌های سطحی، و عرق‌سوز به کار می‌رود. همچنین به عنوان قابض، جهت تنگ کردن مجاری عروق در خونریزی بینی کاربرد دارد.

• آرایشی و بهداشتی: به دلیل خاصیت ضدتعریق، در محصولات ضدعرق و سنگ مرداب استفاده می‌شود.

• صنایع نساجی: به عنوان تثبیت‌کننده رنگ در فرایند رنگرزی پارچه‌ها به کار رفته است.

• مصارف دیگر: در دباغی چرم، ساخت مواد ضدآتش‌گیری، تولید کاغذ، کارهای سفال‌گری، بهبود پوست و دندان (مثلاً سفیدکننده دندان)، و در تولید موادی مثل بکینگ پودر بهره می‌برد.

خواص و مزایا

• خواص ضدعفونی کننده و آنتی‌باکتریال دارد.

• بوی نامطبوع را از بین می‌برد.

• قابض است و می‌تواند التهابات پوستی و آکنه را کاهش دهد.

• قیمتی مناسب و در دسترس است و آسیبی به پوست نمی‌رساند.

بنابراین، زاج سفید یک ماده معدنی چندمنظوره با کاربردهای گسترده صنعتی، پزشکی و آرایشی است که با نام‌های متعددی شناخته می‌شود و در بسیاری از زمینه‌ها کاربرد دارد.